Kısa cevap: 4691 sayılı Kanun'un ek 3. maddesi uyarınca, teknokent kazanç istisnasından yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden 5 milyon TL ve üzerinde yararlanan mükellefler, istisna tutarının %3'ünü (yıllık en fazla 100 milyon TL) girişim sermayesine yatırmak zorundadır. Kural şirketler kadar gerçek kişi girişimcileri de kapsar; 2025 yılı istisnaları için son tarih 31 Aralık 2026'dır.
Öne çıkanlar
- Teknokentteki yazılım, Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerinden elde edilen kazanca uygulanan istisna 5 milyon TL ve üzerindeyse %3 yükümlülüğü doğar.
- Hesap, şirketin toplam kârı üzerinden değil, beyannamede yararlanılan istisna tutarı üzerinden yapılır.
- Yıllık gelir vergisi beyannamesi veren gerçek kişi teknokent girişimcileri de aynı kurala tabidir.
- Tutar GSYF, GSYO veya 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan girişimcilere sermaye olarak kullanılabilir.
Teknokent kazanç istisnası nedir ve %3 yükümlülüğüyle nasıl bağlantılıdır?
Teknokent kazanç istisnası, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında bölgede faaliyet gösteren girişimcilerin yazılım, Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın, kanunda öngörülen süre ve koşullarla gelir veya kurumlar vergisinden istisna tutulmasıdır. %3 yükümlülüğü ise bu istisnadan belirli tutarın üzerinde yararlanan mükelleflere, 7263 sayılı Kanun ile 4691 sayılı Kanun'a eklenen ek 3. maddeyle getirildi.
Mantık, 5746 sayılı Kanun'daki Ar-Ge indirimiyle aynıdır: Vergi avantajının küçük bir kısmı, girişim sermayesi yoluyla yenilikçi şirketlere yönlendirilir. Ar-Ge veya tasarım merkezi olarak indirim kullanıyorsanız 5746 odaklı rehberimize, yükümlülüğün tüm çerçevesi için Ar-Ge %3 yatırım yükümlülüğü rehberine bakabilirsiniz.
Teknokentlerde yazılım, yapay zekâ, siber güvenlik ve veri alanında çalışan şirketler için istisna önemli bir teşvik kalemidir. İstisna tutarı büyüdükçe %3 yükümlülüğü de somut bir nakit planlaması konusuna dönüşür.
%3 yükümlülüğü hangi tutar üzerinden hesaplanır?
%3 yükümlülüğü, yıllık beyanname üzerinden fiilen yararlanılan teknokent kazanç istisnası tutarı üzerinden hesaplanır. Şirketin toplam cirosu veya ticari kârı değil, beyannamede istisna olarak yararlanılan tutar esas alınır.
Eylül 2026 itibarıyla eşik 5 milyon TL'dir (10803 sayılı Karar; ilk kez 2025 yılı beyannamelerinde uygulandı), oran %3, yıllık üst sınır 100 milyon TL'dir. Eşiğin nasıl okunacağını 5 milyon TL eşiği yazımızda ayrıntılı ele alıyoruz.
Varsayımsal bir örnek: Teknokentte kurumsal yazılım ve yapay zekâ çözümleri geliştiren bir şirket, 2025 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde 12 milyon TL teknokent kazanç istisnası kullanmış olsun.
- İstisna tutarı: 12 milyon TL (eşiğin üzerinde)
- %3 yükümlülük: 12 milyon TL × %3 = 360 bin TL
- Geçici hesaba alınma: 2026
- Son tarih: 31 Aralık 2026
Tutar süresinde yatırılmazsa istisnanın %20'si, yani 2,4 milyon TL istisna kapsamından çıkar. %25 kurumlar vergisi oranıyla yaklaşık 600 bin TL ek vergi, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tarh edilir. Örnek varsayımsaldır; gerçek kişi mükelleflerde vergi etkisi gelir vergisi hesaplamasına göre farklılaşır ve şirkete özgü koşullar sonucu değiştirebilir.
Personel tarafındaki destekler ise bu hesaba girmez. Personel ücretlerine ilişkin gelir vergisi stopajı teşviki veya SGK işveren payı desteği gibi kalemlerin %3 tabanının parçası olmadığı uygulamada genel kabul görür; kendi kalemlerinizi mali müşavirinizle teyit edin.
Teknokent şirketlerinde hangi durumlar sık görülür?
Teknokent şirketlerinde %3 yükümlülüğü açısından en sık karşılaşılan durumlar; eşiğin ilk kez aşılması, bölge içi ve dışı faaliyetlerin birlikte yürütülmesi, grup yapıları ve zarar gibi özel durumlardır. Aşağıdaki tablo her durum için dikkat noktalarını özetliyor:
| Durum | Dikkat edilmesi gereken nokta |
|---|---|
| İstisna tutarı ilk kez 5 milyon TL'yi aştı | Yükümlülük o yılın beyannamesiyle doğar; geçici hesap ve yatırım adımları ilk kez planlanmalıdır |
| Şirket hem teknokent içinde hem dışında faaliyet gösteriyor | Yalnızca beyannamede istisna olarak yararlanılan tutar esas alınır, toplam kâr değil |
| Aynı grupta birden fazla teknokent şirketi var | Kapsam mükellef bazında belirlendiği için her şirketin kendi beyannamesindeki tutara bakılır |
| Şirket aynı zamanda 5746 kapsamında Ar-Ge indirimi kullanıyor | İki teşvikin yükümlülük açısından nasıl değerlendirileceği mali müşavirle birlikte ele alınmalıdır |
| Şirket zarar beyan etti | Genel kural uygulanmaz; GİB özelgeleri ışığında özel değerlendirme gerekir |
| İstisnadan gerçek kişi olarak yararlanılıyor | Yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden aynı eşik ve oran uygulanır |
Teknokent müşterilerine hizmet veren mali müşavirler için pratik bir öneri: İstisna tutarlarını her beyanname döneminde eşikle karşılaştıran basit bir takip listesi, ilk kez kapsama giren müşterilerin gözden kaçmasını önler. Portföy tarama yöntemi için kapsam kontrol listemize bakabilirsiniz.
Gerçek kişi teknokent girişimcileri de yükümlü mü?
Evet. Yükümlülük, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden istisnadan yararlanan mükellefleri kapsadığı için teknokentte gerçek kişi olarak faaliyet gösteren ve istisnadan 5 milyon TL ve üzerinde yararlanan girişimciler de %3 yükümlülüğüne tabidir. Eşik, oran, üst sınır ve süre şirketlerle aynıdır.
Gerçek kişi girişimciler için iki pratik konu öne çıkar. İlki kayıt düzenidir: Bu düzen mükellefe göre farklılık gösterebileceğinden, geçici hesabın nasıl izleneceğini mali müşavirinizle belirleyin.
İkincisi yatırım aracına erişimdir. GSYF katılma payları yalnızca nitelikli yatırımcılara satılır. 26 Ekim 2026 tarihli SPK kararıyla GSYF/GYF için eski tutarları koruyan istisna kaldırıldı. Finansal varlık ölçütü 50 milyon TL olarak güncellendi; talebe dayalı profesyonel müşteri yolu da bulunur. Bu tutar fona yatırılması gereken asgari tutar değildir. Uygunluk ve belgeler güncel mevzuata göre yatırım kuruluşuyla teyit edilmelidir. Tüzel kişilerde finansal büyüklük üzerinden profesyonel müşteri değerlendirmesinde aktif toplamının 2,5 milyar TL, yıllık net hasılatın 4,5 milyar TL ve özsermayenin 250 milyon TL sınırlarını aşmasına ilişkin üç ölçütten en az ikisi aranır. Mevzuattaki diğer profesyonel müşteri kategorileri ve talebe dayalı profesyonel müşteri yolu ayrıca değerlendirilir; şirket olmak tek başına yeterli değildir. %3 yatırım yükümlülüğüne tabi olmak tek başına GSYF'ye yatırım hakkı kazandırmaz. Güncel koşulları ve alternatif yasal yatırım yollarını mali müşaviriniz ve yatırım kuruluşuyla değerlendirin.
Kuluçka merkezi seçeneği teknokent şirketleri için nasıl değerlendirilir?
Kuluçka merkezi seçeneği, %3 tutarının 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan girişimcilere doğrudan sermaye olarak konulmasıdır ve teknokent şirketleri için ekosisteme yakın bir alternatiftir. Bu yol, kendi alanınızdaki erken aşama bir girişimle doğrudan ortaklık kurmanıza imkân verir.
Bununla birlikte doğrudan sermaye koymak, fon yapısına göre daha fazla iş yükü ve yoğunlaşma riski getirir:
- Girişimin seçimi, incelenmesi ve değerlemesi şirketin kendi sorumluluğundadır.
- Sermaye artırımı ve ortaklık sözleşmesi gibi hukuki süreçler yıl sonu takvimine sığdırılmalıdır.
- Tek bir girişime yatırım, riskin tek şirkette yoğunlaşması anlamına gelir.
- Ortaklık sonrası izleme ve raporlama şirketin iç kaynaklarını kullanır.
GSYF ise yatırımı SPK gözetimindeki bir fon üzerinden, profesyonel yönetim altında birden fazla girişime yayma imkânı sunar. Her iki yol da yüksek risk ve düşük likidite taşır; yatırılan sermayenin bir kısmı veya tamamı kaybedilebilir. Üç yolun ayrıntılı karşılaştırmasını uygun yatırım araçları yazımızda bulabilir, kendi tutarınızla ön kontrolü Ar-Ge yükümlülüğü sayfamızda yapabilirsiniz.
Teknokent şirketleri Letven Capital ile nasıl değerlendirebilir?
Letven Capital Girişim Sermayesi Portföy Yönetimi A.Ş., SPK'dan faaliyet izinli bir girişim sermayesi portföy yönetim şirketidir ve fonları KAP'ta listelenir. Yapay zekâ ve teknoloji odağındaki CODE, GENIUS, SOFA ve PREO GSYF'leri, teknokent ekosisteminden gelen şirketlerin %3 tutarını benzer teknoloji alanlarındaki girişimlere yönlendirmek için inceleyebileceği seçeneklerdir.
Letven ekibi; mali müşavirinizin teyit ettiği tutar üzerinden nitelikli yatırımcı değerlendirmesini, fon belgelerinin incelenmesini ve yıl sonu takvimini sizinle birlikte ele alabilir. Kararınızı fonun risklerini ve süresini değerlendirerek verin. Yükümlülüğünüzü şimdi kontrol edin ve bir Letven uzmanıyla görüşün.
Sık Sorulan Sorular
Teknokent şirketi zarar ederse %3 yükümlülüğü doğar mı?
Zarar beyan eden mükelleflerin durumu özel değerlendirme gerektirir. Yükümlülük beyanname üzerinden yararlanılan istisna tutarına bağlı olduğundan, zarar ile istisna arasındaki etkileşimin sonucu mükellefin beyannamesine göre değişebilir. GİB'in bu konuda özelgeleri bulunur; genel bir sonuca varmadan önce durumunuzu mali müşavirinizle birlikte değerlendirin.
Teknokent dışındaki kazanç %3 hesabına dahil mi?
Hayır, hesap yalnızca beyanname üzerinden yararlanılan teknokent kazanç istisnası tutarı üzerinden yapılır. Şirketin teknokent dışındaki faaliyetlerinden elde ettiği ve genel hükümlere göre vergilendirilen kazanç %3 tabanının parçası değildir. Bölge içi ve dışı kazancın ayrıştırılması istisna hesabını da etkilediği için bu ayrımı beyanname hazırlığında netleştirin.
Teknokent personel teşvikleri %3 hesabına girer mi?
Uygulamadaki genel kabul, girmediği yönündedir. %3 yükümlülüğünün tabanı yıllık beyanname üzerinden yararlanılan kazanç istisnasıdır; personel ücretlerine ilişkin gelir vergisi stopajı teşviki veya SGK işveren payı desteği gibi destekler bu tabanın parçası olarak değerlendirilmez. Şirketinizdeki kalemleri beyanname hazırlığı sırasında mali müşavirinizle teyit edin.
2026'da istisna tutarı ilk kez eşiği aşan şirket ne zaman yatırım yapmalı?
2026 yılında yararlanılan istisna 5 milyon TL ve üzerindeyse yükümlülük, Nisan 2027'de verilecek 2026 yılı beyannamesiyle ortaya çıkar. Hesaplanan tutar 2027'de pasifte geçici hesaba alınır ve en geç 31 Aralık 2027'ye kadar yatırılmalıdır. İlk kez kapsama giren şirketlerin fon seçimi ve nitelikli yatırımcı süreçlerine erken başlaması faydalı olur.
%3 tutarı teknokentteki bir girişime doğrudan yatırılabilir mi?
Bu, girişimin 4691 sayılı Kanun kapsamındaki bir kuluçka merkezinde faaliyette bulunmasına bağlıdır. Kanun, kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan girişimcilere sermaye olarak konulmasını seçenekler arasında sayar. Kuluçka merkezi dışındaki bir şirkete doğrudan sermaye koymak ise sayılan yollar arasında yer almaz; bu durumda GSYF veya GSYO seçenekleri değerlendirilebilir.
Kaynaklar ve mevzuat
- 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, ek md. 3
- 7263 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 3 Şubat 2021)
- 7953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete, 16 Aralık 2023)
- 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete, 31 Aralık 2025, 33124 sayılı 5. mükerrer)
- 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, md. 3
- SPK'nın 26 Ekim 2026 tarihli i-SPK.37.10 (75/1899) sayılı İlke Kararı, 2026/74 sayılı Bülten ve güncel Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yatırım Kuruluşlarına İlişkin Rehber
- Resmî kaynaklar: mevzuat.gov.tr, resmigazete.gov.tr, gib.gov.tr (özelgeler), spk.gov.tr
Yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Girişim sermayesi yatırımları yüksek risk içerir ve yatırılan sermayenin bir kısmı veya tamamı kaybedilebilir. Vergi uygulamaları mükellefin durumuna göre değişebilir ve mevzuat değişikliklerine tabidir; karar vermeden önce mali müşavirinize ve Letven Capital uzmanlarına danışın. Nitelikli yatırımcı koşulları 26 Ekim 2026 tarihli SPK kararı doğrultusunda 31 Ekim 2026'da güncellenmiştir; diğer vergi açıklamalarının dayanakları kendi bölümlerinde belirtilmiştir.
